Kościół parafialny został wzniesiony zapewne w pierwszej połowie XIV wieku. Przebudowany około 1608 roku z fundacji Fabiana Plęmieckiego, z dostawieniem wieży od zachodu i kruchty od północy. Odnowiony w 1648 roku kosztem Jana Działyńskiego, wojewody chełmińskiego. Kościół gotycko-renesansowy, orientowany, murowany z kamienia. Szczyty i górne kondygnacje wieży ceglane, otynkowane. Korpus założony na planie kwadratu z kwadratową wieżą od strony zachodniej I kruchtą od północy. Prezbiterium nieznacznie węższe, na planie prostokąta, z zakrystią przy ścianie północnej. Część nawowa kościoła wzmocniona niskimi jednouskokowymi skarpami. Ściany boczne prezbiterium zwieńczone gzymsem arkadowym z kamiennymi wspornikami (zapewne z 1608 roku). Szczyt wschodni schodkowy z trzema ostrołukowymi blendami i podobnym zamurowanym oknem na osi poniżej. Szczyt zachodni schodkowy wkomponowany w wieżę. Wieża w narożach ujęta skarpami z półkolistym portalem wejściowym w ścianie zachodniej, dawniej uskokowym, obecnie ze ściętymi profilami kształtek. Nad nim kamienny kartusz z inskrypcją fundacji (1608 rok) Fabiana Plemięckiego. Kruchta północna ze szczytem schodkowym. Umieszczona jest w nim tablica kamienna z datą rozbudowy - 1608 rok. Okna ostrołukowe, rozglifione obustronnie. Nad nawą i prezbiterium dwuspadowy dach kryty dachówką klasztorną i esówką. Wieża nakryta dachem namiotowym (dachówka karpiówka ułożona w koronkę). Kruchta i zakrystia z dachami dwuspadowymi (karpiówka w koronkę). Wnętrze nakryte stropem płaskim. Pod wieżą i w zakrystii sklepienia krzyżowe. W nawie drewniana pokrywa wejścia do krypty z datą 1797 rok.

W kościele przeważa wystrój siedemnastowieczny. Tworzą go: późnorenesansowa ambona, ławy kolatorskie z wczesnobarokową dekoracją snycerską i ławki z pierwszej połowy XVII wieku, wczesnobarokowy ołtarz boczny prawy, pierwotnie żałobny, przeniesiony z kościoła pofranciszkańskiego w Chełmnie, wykonany z czarnego marmuru w 1645 roku, wczesnobarokowy ołtarz główny z połowy XVII wieku z późnobarokowymi osiemnastowiecznymi rzeźbami świętych Stanisława i Wojciecha oraz obrazem Męczeństwo Świętego Wawrzyńca z przełomu XVI i XVII wieku, odnawialnym przez Strobla w 1631 roku, balustrada, kamienna barokowa chrzcielnica z drewnianą pokrywą z połowy XVII wieku, późnobarokowy ołtarz boczny lewy z początku XVIII wieku, klasycystyczne epitafium marmurowe i Jakuba Wilkxyckiego (zm. 1850 rok), barokowa rzeźba Chrystusa Zmartwychwstałego. Granitowa kropielnica prawdopodobnie średniowieczna. Organy o zewnętrznej oprawie neogotyckiej i współczesnym jej wyposażeniu (koniec XIX wieku, zbudowane przez Juliusa Witta  z Gdańska); instrument: traktura mechaniczna, wiatrownice mechaniczno-stożkowe, 5 rejestrów, 1 manuał + pedał (obecnie nieczynne). Ze sztuki złotniczej wyróżnić należy: renesansową monstrancję wieżyczkową z początku XVII wieku, kielich renesansowy z początku XVII wieku, pacyfikał z połowy XVII wieku z przedstawieniem Chrystusa na krzyżu i czterech ewangelistów, relikwiarz rokokowy z 1749 roku, siedemnastowieczne lichtarze mosiężne i osiemnastowieczne cynowe. Dzwon gotycki z napisem minuskułowym prawdopodobnie z XV wieku.

Żródło: Diecezja Toruńska. Historia i teraźniejszość. Tom 18, Zespół redakcyjny ks. Stanisław Kordasz, Toruń 1994

 

 

Tablica erekcyjna
styl manieryzm, 1608 rok
Tablica umieszczona nad portalem wieżowym, w celu upamiętnienia rozbudowy kościoła z fundacji Fabiana Plemięckiego w 1608 roku.
Płyta z szarego kamienia w formie wąskiego, leżącego prostokąta, wypełniona częściowo nieczytelną inskrypcją w języku łacińskim, dotyczącą fundacji Fabiana Plemięckiego: “AD MAIOREM/ GENITRICIS IPSIUS: PATRON AEDIS.../HONOREM FABIANUS PLEMIĘCKI UT IPSI SIENT PROPIT.../ ANNO SALUTIS MDCVIII”
Inskrypcja umieszczona w podłużnej płycinie stanowiącej środkowe pole kartusza, którego obramienie zdobi ornament okuciowy - zwijany. Tablicę erekcyjną zamyka od góry wydatny, profilowany gzyms. Powyżej uszkodzony kartusz z herbem Plemięckich, w którym czytelne są jedynie fragmenty ornamentu okuciowego.

 

 

Ołtarz główny
barok, I ćwierćwiecze XVII wieku
Ołtarz główny umieszczony na zakończeniu prostej ściany prezbiterium. Wykonany z drewna i polichromowany. Składa się z murowanego, skrzyniowego stołu ołtarzowego od frontu osłoniętego antependium i nakrytego prostą, szeroką mensą. Na tylnej krawędzi mensy oparte jednokondygnacowe retabulum, poprzedzone niską predelą. W polu predelli obrazy ze scenami z życia św. Wawrzyńca: Cud ze żmiją /lewy/ i Rozmowa z Turkiem oraz Biczowanie przy pręgierzu /prawy/. Obrazy ujęte złoconymi snycerskimi rami z dekoracją chrząstkową. Z boków predelli prostopadłościanowe postumenty, na których opierają się kolumny retabulum. Ścianki postumentów zdobione motywami chrząstkowymi z motywami główek aniołków. Retabulum trzyczęściowe. W polu środkowym obraz “Męczeństwo św. Wawrzyńca”. Po bokach w otwartych arkadach rzeźby świętych patronów Polski śś. Stanisława i Wojciecha. Nad retabulum niewysokie zwieńczenie oparte na belkowaniu, dźwiganym przez złocone kolumny, o trzonach zdobionych ornamentem okuciowym. W polu środkowym zwieńczenia obraz św.Józefa z Dzieciątkiem. Po bokach rzeźby św.Kapłanów. Całość wieńczy statuła Świętego Jana Nepomucena.

 

 

 

 

 

Obraz - św. Wawrzyniec
wczesny barok, około 1600 roku
Obraz przedstawia scenę męczeństwa św. Wawrzyńca. Na pierwszym planie ułożony na ruszcie święty, przywiązany obręczami. Pod rusztem palący się ogień. Z prawej i lewej strony służba. Z lewej młodzieniec podkłada do palącego się ognia, a z prawej stoi rzymski legionista. Na drugim planie siedzący na fotelu pod baldachimem sułtan. Przy nim stojący doradcy. W tle białe budowle widoczne przez rozsuniętą kotarę. Z prawej i lewej strony obrazu szaro-brązowe pilastry.
Święty wpatrzony w niebo, ciało nagie, jedynie biodra osłonięte draperią. Legionista w złocistej zbroi z czerwonym płaszczem, a drugi zamykający kompozycję, w zielonkawym płaszczu trzyma sztandar na drzewcu. Sułtan siedzi na fotelu pod złocistym baldachimem, ubrany w bogate zróżnicowane kolorystycznie szaty. W twarzy sułtana rysuje się wściekłość oraz zawisły wyraz. Cała sylwetka wychyla się ku Świętemu, rozkazując szybciej wykonać egzekucję. Stojący z lewej strony sułtana doradca przechyla się w jego stronę i mówi do ucha. Obraz niesygnowany.
Wg napisu konserwowany przez Bartłomieja Strobla. W 1883 konserwowany przez Stefana Lewickiego w Pelplinie. W 1932 konserwowany przez M. Faczyńskiego w Bydgoszczy.

 

 

 

W ołtarzu głównym, pod obrazem św. Wawrzyńca kryje się obraz Matki Bożej Szkaplerznej.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Obraz - scena z życia św. Wawrzyńca
barok, około 1650 roku, autor B. Strobel
Obraz umieszczony po prawej stronie ołtarza w predelli. Scena rozgrywa się na dwóch planach. Na pierwszym planie rozmowa Świętego, a na drugim scena biczowania przy pręgierzu. Na pierwszym planie św. Wawrzyniec rozmawia z Turkiem, trzymającym wiadro z wodą.
Święty ubrany w strój diakona, składający się z białej alby oraz złocistej dalmatyki. W lewej ręce trzyma zamkniętą księgę. Głowa wyprostowana i skierowana na rozmówcę. Turek ujęty w ¾, lekko przechylony do przodu. Ubrany w zielonkawy kubrak oraz białą spódniczkę. Na głowie biało-srebrzysty turban. Twarz skierowana na Świętego. Na drugim planie w głębi rozgrywa się scena biczowania św. Wawrzyńca przywiązanego do pręgierza. Przy diakonie anioł osłaniający Go przed uderzeniami. Grupa osób wzburzona i emocjonalnie zaangażowana w zdarzenie. W głębi architektura. Obraz niesygnowany.

 

 

 

Obraz - Cud ze Żmiją
barok, około 1650 roku, autor B. Strobel
Scena umieszczona po lewej stronie predeli. Przed stołem ołtarzowym stoi św.Wawrzyniec trzymający kielich w dłoni. W tle nastawa ołtarzowa z przedstawieniem Ostatniej Wieczerzy w predeli. Przed Świętym grupa żebraków przyglądający się cudowi.
Ubrany w szaty liturgiczne, składające się z długiej, białej alby oraz dalmatyki. Głowa owalna, ujęta tensura. Twarz młodzieńcza i ascetyczna. Cały wyraz skupiony na stojących osobach. Osoby stojące przed Świętym w różnym wieku oraz o zróżnicowanym wyglądzie. Żebracy na pierwszym planie ubrani w różne, niedbałe stroje. Pierwszy w czerwonym płaszczu, drugi w błękitnej sukni. Obaj podpierają się kulami. Trzecia osoba przy krawędzi obrazu w białej sukni. Twarze o zróżnicowanym wyglądzie, skupione na dziejącym się na ich oczach cudzie.

 

 

Rzeźba św. Kapłan - zwieńczenie ołtarza głównego po lewej stronie
barok, około 1700 roku
Święty pokazany w pozycji stojącej z ugiętymi i lekko uniesionymi rękoma. Głowa skręcona w lewo i odwiedziona ku górze.
Ubrany w liturgiczne szaty składające się z długiej alby opadającej na buty, na którą nałożona stuła /końce widoczne pod ornatem/ oraz ornat o barokowym wykroju. Alba modelowana grubymi fałdami a ornat przylega płaszczyzną. Brzeg ornatu ujęty lamówką a środkiem kolumna. Ręce okryte długimi, wąskimi rękawami, obficie marszczonymi i zakończone wąskimi mankietami. Głowa o regularnym owalu, ujęta z boków kępkami włosów. Twarz pociągła o ostrych rysach i okolona od dołu krótkim, czarnym zarostem. Z boków twarzy widoczne nieproporcjonalne uszy, nos prosty, oczy otwarte i wpatrzone w niebo. Dłonie o otwartych wyprostowanych palcach. Odwrocie opracowane schematycznie. Rzeźba cała złocona.

 

 

Rzeźba św. Kapłan zwieńczenie ołtarza głównego po prawej stronie
barok, około 1700 roku
Święty pokazany w pozycji stojącej z rękoma złożonymi na piersi. Głowa odwiedziona do góry. Ubrany szaty kapłańskie składające się z długiej alby opadającej na buty oraz komży z szerokimi, dzwonowatymi rękawami. Szaty opadają szerokimi, wzdłużnymi fałdami, łamiącymi się na butach. Głowa o regularnym owalu, ujęta krótkimi, czarnymi włosami. Czoło wysokie, odsłonięte, twarz owalna, ujęta od dołu krótkim, strzyżonym zarostem brody. Rysy regularne.Usta lekko rozwarte i ocienione zarostem wąsów. Oczy otwarte szeroko i wzrok skierowany ku niebu. Odwrocie opracowane schematycznie. Dłonie nieproporcjonalne i założone na siebie. Rzeźba cała złocona.

 

 

Rzeźba św Jan Nepomucen - zwieńczenie ołtarza głównego, rzeźba środkowa
barok, około 1700 roku
Święty Jan Nepomucen pokazany w pozycji stojącej w kontrapoście, z głową skłonioną do przodu i w prawej ręce trzyma krzyż a lewa wyprostowana i opuszczona wzdłuż ciała. Ubrany w szaty prałata składające się z długiej alby opadającej na buty, luźnej komży ujętej w dole postrzępionym, koronkowym brzegiem. Na komży długie mozzetto okrywająca ramiona i ręce. Ręce okryte długimi rękawami o wąskim mankiecie. Na prawej ułożony krucyfiks z rzeźbą Chrystusa. Szaty drapowane zgodnie z ruchem, modelowane głębokimi cięciami. Przy lewej dłoni uskrzydlona główka aniołka. Głowa Świętego o regularnym owalu, ujęta z góry i z boków z długimi, czarnymi włosami, układanymi w ozdobne loki. Twarz pociągła o wydłużonym owalu i ostrych rysach, okolona czarnym, krótkim zarostem brody. Rzeźba cała polichromowana, złocona.

 

 

Rzeźba - św. Stanisław Szczepanowski, ołtarz główny
barok, około 1700 roku
Rzeźba umieszczona w arkadzie po lewej stronie ołtarza głównego. Polichromowana, cała w kolorze złotym.
Święty przedstawiony w pozycji stojącej z pastorałem w rękach. Głowa lekko zwrócona w prawo. Przy stopach świętego figura Piotrowina z zadartą głową i złożonymi rękoma w geście modlitewnym. Ubrane w swobodne, pontyfikalne szaty składające się z alby, załamujące się na butach, komży oraz kapy o rozchylonych połach. Ręce okryte szerokimi rękawami, ujęte wąskimi mankietami. Na głowie infuła. Szaty modelowane głębokimi cięciami. Tył kapy opada falistą i owalną linią.
Owal głowy nakryty infułą, spod której widoczne fragmentarycznie włosy. Twarz starcza o obwisłych policzkach, obramowana z boków vittae. Oczy otwarte i obwiedzione wyrazistymi łukami brwiowymi. Nos prosty. Usta lekko rozchylone. Od dołu mały, obwisły podbródek. Dłonie proporcjonalne ze swobodnym i różnym układem palców. Odwrocie częściowo wydrążone, nie opracowane.

 

 

Rzeźba – Święty Wojciech, ołtarz główny
barok, około 1700 roku
Rzeźba świętego Wojciecha umieszczona po prawej stronie ołtarza głównego. Święty przedstawiony w pozycji stojącej, w kontrapoście. Ręce ugięte i w swobodnym geście. Głowa skierowana w prawo.
Ubrany w szaty pontyfikalne składające się z długiej alby, łamiącej się na bokach, komży oraz kapy o rozchylonych połach i spiętej ozdobną zapinką pod szyją. Na głowie infuła. ręce okryte długimi, wąskimi rękawami. Szaty drapowane wąskimi, drobnymi fałdami. Dolny brzeg kapy opada owalną, postrzępioną linią. Głowa o regularnym owalu, ujęta od góry trójkątem infuły. Twarz owalna, obramowana z boków vittae, a z dołu mały, owalny podbródek. Policzki obwisłe. Oczy otwarte i obramowane wyrazistymi łukami brwiowymi. Ręce o proporcjonalnych dłoniach z rozchylonymi palcami. W prawej ręce trzyma pastorał.
Cała rzeźba złocona. Odwrocie częściowo wydrążone, nie opracowane.

 

 

Obraz – św Józef z Dzieciątkiem, ołtarz główny, zwieńczenie
późny barok, I ćw. XVIII wieku
Z ciemnobrązowego, jednolitego tła wyłania się przedstawienie Świętego Józefa z Dzieciątkiem Jezus. Święty ujęty w 3/4, z pochyloną głową ku dziecku. Po prawej stronie oparta na ramieniu biała lilia. Dzieciątko nagie, podtrzymywane za udo. Ręce rozłożone szeroko. Święty Józef ubrany w czerwoną suknię oraz zielonkawo-błękitny, swobodny płaszcz. Płaszcz drapowany drobnymi, światłocieniowymi fałdami. Głowa o regularnym owalu i ujęta od góry lokowanymi włosami. Twarz o wydłużonym owalu, z boków siwe, szeroki pejsy łączące się z nieukładaną brodą. Czoło wysokie, odsłonięte. Oczy głęboko osadzone i obwiedzione mocnymi łukami brwiowymi. Usta lekko rozchylone i ocienione wąsami. Ręce okryte szerokimi rękawami, dłonie o kształtnych palcach, podtrzymują białą draperię, którą opiera biodrach Chrystusa. Ciało Chrystusa nagie a główka tuli się do świętego Józefa. Obraz niesygnowany.

 

 

Relikwiarze - ołtarz główny
styl barok, pierwsze ćwierćwiecze XVIII wieku
Płaskie relikwiarze w kształcie gruszki flankujące z prawej oraz lewej strony zwieńczenia ołtarza głównego. Ustawiona na niskim, białym postumencie. Złożone z dwóch części - dolnej szerszej i górnej węższej. U podstawy owalna szybka, za którą dekoracje w formie srebrzystej, błyszczącej plecionki. Powyżej oszklona, ośmioboczna płycina, ujęta w profilowaną, złotą ramkę. Wewnątrz tkanina - brokat (?). Pośrodku okrągły otwór zawierający prawdopodobnie relikwie, imitujący środek kwiatu, z płatkami obszytymi srebrną nicią. Wokół niego okrąg ujęty sprężynką. Pozostałą część tkaniny (kształtem dopasowaną do szklanej płyciny) stanowi bordiura, bogato dekorowana srebrną nicią. Na niej motywy kwiatowe, florystyczne oraz sercowate otwory, w których mieszczą się wąskie paski papieru lub materiału z imionami świętych w języku łacińskim. Część dolną od górnej oddziela półplastycznie modelowana uskrzydlona główka anielska. Powyżej prostokątna, oszklona płycina w profilowanej złoconej ramce.
Wewnątrz relikwiarza po prawej stronie ołtarza, wykonany prawdopodobnie z tkaniny krzyż o rozwartych ramionach, kształtem zbliżony do maltańskiego. Krawędzie ramion obrzeżone sprężynką, a ich pola bogato dekorowane srebrzystym, florystycznym haftem. Pośrodku każdego z ramion otwór o sercowatym kształcie, wewnątrz którego tasiemka lub wąski pasek papieru z imieniem świętego w języku łacińskim.
Wewnątrz relikwiarza po lewej stronie ołtarza, malowany obrazek ukazujący tronującą Matkę Boską z Dzieciątkiem na kolanach. Maria w koronie, ubrana w czerwoną suknię i turkusowy płaszcz. Głowę otacza promienista aureola dekorowana błyszczącymi kamieniami. U jej stóp leżące lilie. Jezus odziany w białą szatkę. Po bokach dwie adorujące postacie świętych mnichów w brązowych habitach. W ich dłoniach promieniste glorie: jedna z napisem IHS, druga MRA. W lewym górnym rogu “otwarte niebiosa”, w których dwie małe postacie w nimbach. Pole płyciny wokół malowidła dekorowane błyszczącymi, srebrzystymi tasiemkami, tworzącymi sploty i zwoje. Pomiędzy nimi fragmenty papieru lub tkaniny z imionami świętych w języku łacińskim.
Powyżej niewielka owalna szybka. Obie płyciny umieszczony w szerokiej, złoconej ramie, którą tworzą mięsiste liście akantu oraz uszaki. W nich cztery niewielkie, przeszklone, okrągłe otwory, imitujące środki złoconych kwiatów (słoneczników ?). Wewnątrz miękko modelowane, srebrzyste tasiemki. Relikwiarze zwieńczone niekompletnym krzyżykiem o rozwartych ramionach.

 

 

 

Krzyż ołtarzowy, wys. 74 cm
eklektyczny, 4 ćw. XIX w.
Krzyż ołtarzowy wykonany ze stopu metali techniką odlewu. Składa się z trójbocznej stopy, trzonu i krzyża o ramionach zakończonych trójliściem.
Stopa zdobiona ornamentalnym ażurem. Na narożach stopy lwie pazury. Na szczycie stopy koszyk, w którym osadzony cylindryczny trzon zakończony ażurowym koszykiem. Krzyż na całej powierzchni zdobiony regencyjną kratką w trójliściu ramion, stylizowane liście ornamentalne. Na górnym ramieniu bandorla z napisem I.N.R.I.
Na krzyżu zawieszona brązowa pasyjka. Na odwrociu cały krzyż zdobiony regencyjną kratką. Krzyż niesygnowany.

 

 

 

 

 

 

Lichtarz, wys. 48 cm, stop metali, odlew
eklektyczny, 4 ćw. XIX w.
Lichtarz posadowiony na trzech lwich pazurach. Stopa o owalnym obrysie, wierzch zdobiony kilkoma wąskimi profilami. Wysoki trzon w połowie wysokości przedzielony spłaszczonym, talerzykowym nodusem. Na szczycie trzonu wysoki, stożkowy kolec oraz wysoka profitka.
Profitka zakończona formą korony muralis, a po stronie zewnętrznej kilka profili.
Lichtarz na wewnętrznej stronie stopy sygnowany: DR. CARL ERNST - BERLIN

 

 

 

Lichtarz, wys. 60 cm, stop metali, odlew
neoklasycyzm, 4 ćw. XIX w.
Lichtarz wykonany ze stopu metali techniką odlewu. Składa się z trójbocznej stopy, wysokiego trzonu oraz kolca z rozległym talerzykiem.
Stopa na narożnikach zdobiona liściem akantu i wolutą i posadowiona na lwich pazurach. We wnętrzu pole zdobione regencyjną kratką. Trzon umieszczony w formie dzbanuszka, cała powierzchnia kanelunowana, a od góry ujęta prostym fryzem z dwoma opaskami. Talerzyk rozszerza się stożkowo i zakończony jest prostym brzegiem. W środku wysoki kolec. Lichtarz niesygnowany.

 

 

 

 

 

 

Armarium północne i południowe
barok, około połowy XVII wieku
Być może obie znalazły się w kościele w czasie wymiany wyposażenia wnętrza, z fundacji Jana Działyńskiego w latach 1635-1648
Wąskie skrzydło drzwiowe umieszczone w dość szerokiej, płaskiej ramie, zawieszone na prostych zawiasach. Powierzchnia drzwiczek dekorowana dwiema profilowanymi płycinami, umieszczonymi jedna nad drugą. Dolna, większa płycina - w kształcie stojącego prostokąta, górna - mniejsza, ma formę leżącego prostokąta. Profilowana deska nad drzwiami stanowi zwieńczenie z niewielkim uskokowym gzymsem, którego dolną część zdobi pas złożony z 24 ząbków w północnym armarium (jeden wyłamany) oraz 25 ząbków w południowym armarium.

 

 

 

 

Chrzcielnica
styl barok, około połowy XVII wieku
Chrzcielnica kamienna z drewnianą nakrywą. W formie kielicha, z wąską podstawą ustawioną na kwadratowej płycie. Trzon w formie wiązki grubych liści akantu przewiązanych pierścieniem. Górne liście tworzą zewnętrzne wypustki, na których osadzona jest czasza zdobiona uskrzydlonymi główkami anielskimi oraz stylizowanymi rolwerkowymi kartuszami, przeplatającymi się z liśćmi akantu i kwiatami.
Nakrywa ażurowa, o podstawie wielobocznej, z umieszczonym pośrodku trzonem, składającym się z kilku pierścieni i lekko wybrzuszonym w części środkowej.
Do niego przylega (tylko przy podstawie i przy zwieńczeniu) sześć pełnoplastycznych esownic o krawędziach zdobionych ornamentem chrząstkowym. Na szczycie nakrywy osadzony gołąb symbolizujący Ducha Świętego.

 

 

 

 

 

Płaskorzeźba - Jezus na krzyżu umiera
elektyzm, 4 ćw. XIX w.
Wszystkie stacje drogi krzyżowej ujęte w jednakowe ramy, składające się z cokołu, w którym napis odnoszący się do przedstawienia. Z boków zdwojone kolumny ujęte kostkowymi kapitelami, a w zwieńczeniu tympanon z krzyżem po środku. W polu tympanonu ornament plecionka, a w otoku numer stacji. Na gzymsie tympanonu powtarzające się muszlowe motywy.
W polu środkowym płaskorzeźba odnosząca się kolejnej stacji.

 

 

 

 

Ambona
późny barok, III ćwierćwiecze XVIII wieku
Ambona wykonana z drewna, umieszczona przy łuku tęczowym po prawej stronie nawy. Polichromowana z malowanymi płycinami. Składa się z wysokiej sześciobocznej stopy, korpusu - mównicy z parapetem, oraz drewnianych schodów. Korpus pięcioboczny jednym bokiem przylega do ściany a drugi zajmują schody. Boki korpusu posiadają podziały architektoniczne. Od dołu szeroki fryz i lambrekin, a na narożach postumenty, na których oparte kolumny. Trzony kolumn podzielone na dwie części, w dole złocone i zdobione ornamentem a powyżej kanelunowane. Płyciny wypełnione malowanymi obrazami Ewangelistów: ś.ś. Łukasza Mateusza i Jana. Od góry szeroki, profilowany parapet, przyjmujący formę fryzu i gzymsu.
Schody drewniane z prostą tralkową balustradą a od dołu snycerski lambrekin.
Ambona polichromowana biało-kremową farbą olejną oraz złocenia.

 

 

 

 

Obraz – święty Jan Ewangelista
późny barok, III ćwierćwiecze XVIII wieku
Obraz malowany na desce techniką olejną. Na jednolitym błękitnym tle Umieszczony stojący w kontrapoście Święty Jan Ewangelista. Święty pokazany frontalnie ze swobodnie ułożonymi rękami, w których trzyma atrybuty a przy nodze z lewej strony czarny orzeł trzymający w dziobie obrączkę. Ubrany w szaro-błękitną suknię z długimi rękawami suto marszczonymi i małym owalnym dekoltem. Na sukni czerwony płaszcz z różową podszewką, swobodnie narzucony na ramiona i wywinięty przez sznur przewiązany w pasie.
Głowa o regularnym owalu, okryta czarnymi lokowanymi włosami opadającymi na ramiona. Spod włosów widoczne fragmentarycznie uszy. Twarz pociągła, wydłużona z łagodnym owalem brody. Oczy otwarte i obwiedzione od góry łagodnymi łukami brwiowymi. Nos cienki, prosty. Usta małe i zaciśnięte. Policzki pełne. Ręce o niezgrabnych dłoniach, w których trzyma pióro i kielich, z którego występuje wąż.

 

 

 

Obraz – święty Mateusz
późny barok, III ćwierćwiecze XVIII wieku
Na rozbielonym biało-błękitnym tle pokazany z profilu święty Mateusz, stojący w kontrapoście, z rękoma zatrzymanymi w geście pisania. W prawym górnym rogu postać uskrzydlonego anioła. Święty ubrany w biało-różową suknię z długimi rękawami oraz małym owalnym dekoltem. Płaszcz narzucony po diagonalii okrywa prawie całą suknię. błękitny płaszcz układa się wąskimi, drobnymi fałdami.
Głowa owalna i ujęta krótkimi, lokowanymi włosami, spod których widoczne ucho.
Twarz pociągła o wysokim, odsłoniętym czołem oraz ujęta od dołu krótkim, czarnym zarostem brody. Oczy otwarte i okolone łagodnymi brwiami. Nos długi, prosty.
Ręce o proporcjonalnych dłoniach, w których trzyma księgę i pióro. W dole, przy stopach fragment zieleni.

 

 

 

 

Obraz – święty Łukasz
późny barok, III ćwierćwiecze XVIII wieku
Na rozbielonym błękitnym tle umieszczona postać św. Łukasza. Święty pokazany w pozycji stojącej w kontrapoście, frontalnie. Obok prawej nogi ułożony wół.
Ubrany w brązową suknię z długimi rękawami. Układa się wąskimi, wzdłużnymi fałdami. Płaszcz narzucony po diagonalii, brązowy z błękitnym podbiciem. Głowa o regularnym owalu ujęta długimi, czarnymi włosami, opadającymi na szyję. Spod włosów widoczne fragmentarycznie uszy. Twarz pociągła o regularnych rysach, okolona od dołu strzępionym zarostem brody. Oczy otwarte i skierowane na widza. Obramowane łagodnymi łukami brwiowymi. Nos długi, prosty. Usta nieznacznie rozchylone, ocienione długimi wąsami łączącymi się z zarostem brody.
Ręce w swobodnym układzie, ugięte. W prawej, lekko uniesionej ku górze trzyma pióro a w lewej ułożonej przy biodrze trzyma tabliczkę i zwój. Tekst na zwoju nieczytelny.

 

 

 

 

Ołtarz boczny
barok, 1645 rok
Fundowane przez Jana Bibersteina - Zawadzkiego, podkomorzego parnawskiego i starostę świeckiego w 1645 roku jako ołtarz żałobny, grobowy dla jego ojca Jana Zawadzkiego, wojewody parnawskiego. Przeniesiony w okresie Kulturkampfu do Ryńska z Chełmna, z kościoła pofranciszkańskiego.
Ołtarz boczny umieszczony po prawej stronie nawy. Wykonany z czarnego marmuru z rzeźbami i ornamentem z alabastru. Składa się z prostego murowanego skrzyniowego stołu ołtarzowego, dwukondygnacyjnego retabulum i zwieńczenia.
Retabulum oparte na tylnej części mensy i poprzedzone jest płycinową predelą, ujętą po bokach prostopadłościanowymi postumentami. Retabulum architektoniczne i wsparte na kolumnach zakończonych kompozytowymi kapitelami. W polu środkowym dolnej kondygnacji arkada ozdobiona kaboszonami. W polu zawieszony krucyfiks drewniany. Po bokach na konsolach umieszczone rzeźby ś.ś. Piotra i Pawła (?). Zewnętrzna krawędź zdobiona walutami z motywami chrząstkowymi. Kondygnacja zamknięta szerokim belkowaniem łamiącym się nad kolumnami. W polu środkowym drugiej kondygnacji płaskorzeźba Chrystusa u Słupa. Po bokach kolumny z kompozytowymi kapitelami. Scena ujęta z boków przez rzeźby Maryi oraz Świętego Jana. Krawędzie ujęte ornamentem chrząstkowy.
W zwieńczeniu alabastrowa grupa - Pelikan karmiący pisklęta w otoczeniu aniołów. Głowy aniołów skierowane na Pelikana.

 

 

 

Krucyfiks
sztuka ludowa, III ćwierćwiecze XIX wieku
Na prostym drzewcu krzyża o ramionach zakończonych łagodnym trójliściem, zawieszone martwe ciało Chrystusa. Na górnym ramieniu ozdobna bandorla z napisem I.N.R.I. Chrystus zawieszony na szeroko rozpostartych rękach, przebite gwoździem, a palce lekko zaciśnięte. Biodra nieznacznie wygięte w lewo i osłonięte perizonium. Perizonium drapowane drobnymi fałdami poprzecznymi i złocone. Tors szczupły a brzuch zapadnięty. Nogi ugięte w kolanach a stopy skrzyżowane. Głowa przechylona na prawy bark. Ujęte z boków długimi, czarnymi włosami, opadającymi na ramiona. Na włosy naciśnięcia cierniowa korona. Twarz pociągła o zapadniętych policzkach, okolona czarnym krótkim zarostem brody. Usta zaciśnięte i ocienione zarostem wąsów.

 

 

Rzeźba Pelikan i anioły
barok, II ćwierćwiecze XVII wieku
Na ozdobnej konsoli z zawijanymi wolutami w dole i w górze posadowiony pelikan siedzący w gnieździe z pisklętami. Po bokach anioły przedstawione w pozycji półleżącej.
Pelikan swoim dziobem odkrywa ciało, aby pisklęta mogło się karmić. Skrzydła rozpostarte wychodzą poza owal gniazda. Aniołowie ubrani w długie suknie z trójkątnym wycięciem. Rękawy podciągnięte do łokci. W tle sylwetki, widoczne rozpostarte skrzydła.
Głowy skierowane na rozgrywającą się scenę. Ujęte gęstymi kędziorami układanymi w ozdobne pukle. Twarze o pełnych młodzieńczych rysach, zamknięte od dołu małym podbródkiem. Ręce o proporcjonalnych dłoniach, dwie zniszczone. Odwrocia rzeźb opracowane starannie.

 

 

Rzeźba Matka Boska
barok, 1645 rok
Maryja przedstawiona w pozycji stojącej w kontrapoście, z głową skierowaną w lewo i uniesioną ku górze.
Ubrana w długie swobodne szaty opadające na stopy, składające się z sukni z małym dekoltem oraz swobodnie narzuconego płaszcza. Płaszcz drapowany drobny z fałdami, przerzucony przez lewą rękę i w partii biodra tworzy obszerną, owalną fałdę. Głowa Maryi o regularnym owalu, okryta ozdobną modelowana chustą, spod której z boków widoczne fragmentarycznie lokowane włosy. Chusta swobodnie opada na ramiona.
Twarz o wydłużonym owalu. Rysy delikatne, dziewczęce. Czoło odsłonięte, a od dołu mały, pełny podbródek. Oczy obwiedzione łagodnymi łukami a wzrok skierowany na krucyfiks. Usta małe, o lekko rozchylonych wargach. Ręce okryte rękawami. Dłoni brak.

 

 

 

Płaskorzeźba Chrystus u Słupa
barok, 1645 rok
Chrystus przedstawiony w pozycji stojącej z rękoma przywiązanymi do słupa. Biodra odwiedzione do tyłu, nogi w rozkroku, skrzyżowane. Tors skręcony w prawo, a głowa odwiedziona w tył. Ręce skrzyżowane i związane sznurem.
Słup posiada formę tralki z postumentem od góry. Chrystus przedstawiony nagi, z przesuniętym i biodrami. Tors atletyczny. Draperia osłaniająca biodra, rzeźbiona drobnymi fałdami i rozwijana przy lewym udzie. Nogi modelowany poprawnie.
Głowa o regularnym owalu ujęta z góry i z boków długimi, lokowanymi i rozwianymi włosami. Włosy opadają puklami na plecy. Twarz o wydłużonym owalu, z wysokim, odsłoniętym czołem, a od dołu krótki, strzyżony zarost brody. Oczy przysłonięte powiekami i ujęte wyrazistymi łukami brwiowymi. Usta zaciśnięte i ocienione wąskimi wąsami.

 

 

Rzeźba św. Jana
barok, 1645 rok
Święty Jan przedstawiony w pozycji stojącej, w kontrapoście z głową uniesioną ku górze. Sylwetka zwrócona w prawo. Ubrany w długie, swobodne szaty, składające się z sukni i płaszcza. Suknia przewiązana w pasie opina lewą nogę. Spod niej widoczne bose stopy. Na suknię narzucony płaszcz owijający w lewą rękę i opada postrzępionym brzegiem. Przy szyi dekolt.
Głowa o regularnym owalu, osadzona na mocnej szyi. Ujęta z boków i z góry puklami włosów sięgających ramion. Twarz o wydłużonym owalu, o młodzieńczych rysach z małym, ostro zarysowanym podbródkiem. Policzki zapadnięte. Czoło odsłonięte. Oczy osadzone pod mocno zarysowanymi łukami brwiowymi. Usta małe, kształtne i zaciśnięte. Brak dłoni.

 

 

 

 

Rzeźba św. Pawła (?)
barok, 1645 rok
Święty Paweł (?) przedstawiony w pozycji stojącej w kontrapoście, z księgą w prawej dłoni, trzymanej w okolicy biodra. Głowa skierowana na wprost.
Ubrany w długie, swobodne szaty, spod których w dole widoczne stopy. Szata modelowana wieloma drobnymi fałdami. W okolicach szyi poprzeczne, łukowate fałdy dekoltu a na piersi przerzucona draperia obejmuje prawą rękę. Ręce okryte bogato marszczonymi rękawami o wąskich mankietach. W dłoni zamknięta księga. Drugiej ręki brak.
Głowa o regularnym owalu ujęta z góry i z boków w bujnymi lokowanymi włosami, spadającymi na szyję. Twarz o wydłużonym owalu, portretowa, ze zmarszczonym czołem, a od dołu krótki, strzyżony i ozdobnie ułożony zarost. Oczy obramowane wyrazistym łukami brwiowymi. Nos prosty. Usta o zaciśniętych wargach, ocienione wąsami. Odwrocie opracowane starannie.

 

Rzeźba św. Piotra (?)
barok, II ćwierćwiecze XVII wieku
Święty Piotr (?) przedstawiony w pozycji stojącej w kontrapoście, stopami oparty na niskiej, kwadratowej podstawie. Sylwetka lekko skręcona w prawo.
Ubrany w długą suknię z długimi, wąskimi rękawami oraz swobodnie narzucony płaszcz, wywinięty z lewej strony wokół biodra i przerzucony przez prawe ramię tworząc małą kaskadę. Nogi opięte tkaniną, która załamuje się na butach. Głowa o regularnym owalu ujęta z góry kępką włosów a z boków włosy modelowane w ozdobne pukle, opadające na ramiona. Twarz o wydłużonym owalu z wysokim, odsłoniętym czołem a od dołu okalona długim zarostem brody zakrywającym szyję i opadającym na piersi. Oczy osadzone pod wyrazistymi łukami brwiowymi. Kości policzkowe podkreślone. Usta o wąskich wargach, a od góry ocienione długimi wąsami. Ręce ugięte i okryte długimi, wąskimi rękawami. Dłonie zniszczone.

 

 

Epitafium
około poł. XIX wieku
Tablica epitafijna związana jest z bocznym, marmurowym ołtarzem żałobnym, przy którym została zawieszona. Z inskrypcji wynika, iż ołtarz został ufundowany przez Jana Bibersteina - Zawadzkiego, podkomorzego parnawskiego i starostę świeckiego, dla jego ojca Jana Zawadzkiego, wojewody parnawskiego. Ołtarz pierwotnie znajdował się w kościele pofranciszkańskim w Chełmnie. W okresie Kulturkampfu przeniesiony do Ryńska.
Płyta z czarnego marmuru w kształcie leżącego prostokąta, zdobiona cienką, złoconą bordiurą. Pole środkowe wypełnia inskrypcja w języku łacińskim, wykonana rytymi, złoconymi literami: D.O.M. / Illustrissimo Joanni Rogala Zawadzki, de Veteri Comitum / a Biberstein stirpe oriundo, ex recta Pomsciborum Rogala Castelani / et Praefecti Czechanoviensis ac Przasnesis in anno 1240 existentis / linea descendenti, Joanni Zawady Rogala Judicis terrae Cecha- / noviensis filio primum Castellano Gedanensi, dein Parnaviensi / Palatino et Suecensi Capitaneo; Viro omnibus Virtutibus, quae / et publicam et privatam vitam decent claro. / Plurimis in Reges Suos et patriam obsequiis, meritoque per / annos quadraginta continuis legationibus pace et bello, domi et / foris, ad omnes fere principes exercito, pio prudenti, modesto / Senatori; charissimo Patri moestus filius Joannes Zawadzki, / Succamerarius Parnaviensis, Capitaneus Suecensis, suo et fratrum nomine hoc marmor posuit. / Oblit in bonis suis Waplewo; anno 1645 die 8va Januarii”.

 

 

Ołtarz boczny
barok, około 1700 roku
Ołtarz umieszczony po lewej stronie nawy. Wykonany z drewna i polichromowany. Składa się z murowanego, skrzyniowego stołu ołtarzowego osłoniętego od frontu prostym antependium, a od góry nakryty prostą mensą. na tylnej krawędzi mensy oparte wysokie, dwukondygnacjowe retabulum ołtarzowe. Nastawa architektoniczna i poszczególne kondygnacje rozdzielone szerokim belkowaniem. Od góry belkowanie gierowane. W polu środkowym dolnej kondygnacji obraz Matki Boskiej, flankowany po bokach przez rzeźby świętych Kapłanów.
Belkowanie dźwigane przez zdwojone kolumny o trzonach spiralnych i kompozytowych kapitelach. Z boków wyrastają złocone gałęzie akantowe. Motyw ten powtórzony w drugiej kondygnacji. W polu środkowym drugiej kondygnacji obraz świętego Antoniego Padewskiego pokryty srebrną, nie sygnowaną koszulką. po bokach ustawione rzeźby św. Biskupów. Nad gierowanym zwieńczeniem rozłożysta akantowa rama z obrazem Chrztu Chrystusa w Jordanie.

 

 

Obraz – Matka Boska, ołtarz boczny - lewy
barok, I ćw. XVII w.
Obraz Matki Boskiej umieszczony w ołtarzu bocznym po lewej stronie nawy. Płótno naklejone na deskę, a od strony lica plusz, na który nakładane były srebrne korony.
Maryja przedstawiona w 3/4. Tło obrazu ciemnobrązowe. Ubrana w błękitną suknię z długimi rękawami, a mankiety zdobione ornamentacją. Głowa nakryta czerwoną chustką. twarz wydłużonym owalu, oświetlona pełnym światłem. Od dołu łagodny podbródek. Czoło wysokie, z boków widoczne gładko zaczesane włosy. Oczy przymknięte powiekami i obwiedzione wysokimi, delikatnymi łukami brwiowymi. Nos cienki i modelowany prawidłowo. Usta małe, zaciśnięte. Na pluszu rozmieszczonych 12 gwiazd.

 

 

 

 

 

 

Obraz – św. Antoni Padewski, ołtarz boczny
barok, IV ćw. XVII w., sukienka - II połowa XVIII wieku
Święty Antoni Padewski ujęty w ¾, z rękoma ułożonymi w swobodnym geście. W prawej trzyma srebrną lilię, a lewa o wyprostowanych palcach, jakby w geście błogosławieństwa.
Ubrany w zakonny habit przewiązany cingulum w pasie. Na habit nałożona srebrna sukienka. Na sukience trybowany rokokowy ornament rozłożony równomiernie na całej powierzchni. Z szerokich rękawów widoczne niekształtne dłonie. Głowa o regularnym owalu, ujęta krótkimi, czarnymi włosami. Z prawej strony widoczne duże ucho. Wokół głowy promienisty, srebrny nimb. Twarz o młodzieńczych rysach, pełna, z małym nalanym podbródkiem od dołu i wysokim, lekko przysłoniętym czołem. Oczy otwarte i obramowane łagodnymi, czarnymi łukami brwiowymi. Nos krótki, perkaty, mięsisty. Usta o mięsistych wargach, zaciśnięte.
Na obrazie jednolite, ciemnobrązowe tło. Obraz niesygnowany. Na koszulkach brak znaków złotniczych.

 

 

 

 

 

Obraz – Chrzest w Jordanie, ołtarz boczny - lewy
ludowy, III ćw. XIX w.
Na rozbielonym błękitnym tle rozgrywa się scena Chrztu Chrystusa. Z nieba wyłaniają się główki uskrzydlonych aniołków. Nad głową Chrystusa srebrzyste promienie oraz Gołębica Świętego Ducha.
Chrystus i święty Jan przedstawieni w pozycji stojącej. Jezus stoi w wodzie, a Święty Jan na brzegu i polewa głową wodą. Tors Chrystusa nagi, przez biodra i rękę przerzucona czerwona draperia. Tors św. Jana nakryty wielbłądzią skórą. W ręku krzyżyk z bandorlą. Twarz Jezusa skupiona, o ostrych rysach a od dołu ujęta krótką brodą. Ręce ugięte i złożone na piersi. Tułów św. Jana przechylony do przodu, a prawa ręka wyciągnięta nad głową Chrystusa. Twarz św. Jana obramowana od dołu czarnym zarostem brody, a z boków czarne, długie włosy, spod których widoczne uszy. W tle otwarty pejzaż z rysującymi się pagórkami. Obraz nie sygnowany.

 

 

Rzeźba – Święty Mikołaj, ołtarz boczny, rzeźba lewa górna
późny barok, I ćw. XVIII w.
Rzeźba umieszczona po lewej stronie ołtarza bocznego w górnej kondygnacji. Pełna. Polichromowana.
Święty Mikołaj przedstawiony w pozycji stojącej, frontalnie do widza. Stopami oparty na niskiej, sześciobocznej podstawie. Ręce ugięte i wyciągnięte do przodu, w prawej dłoni trzyma pastorał a w lewej złote monety. Ubrany w pontyfikalne szaty składające się z białej alby, białej komży i złoconej kapy.
Alba i komża opadają grubymi, wzdłużnymi fałdami, w dole widoczne czarne buty. Na piersiach zawieszony pektorał. Ramiona i plecy okrywa złocista kapa spięta ozdobną zapinką pod szyją. Ręce okryte długimi, wąskimi rękawami, zakończonymi wąskim mankietem. Szyja okryta wysoką stójką.
Głowa o regularnym owalu, ujęta od góry infułą, spod której widoczne lokowane, długie włosy. Twarz pociągła, o pełnych rysach, okolona od dołu czarnym, strzyżonym zarostem brody. Oczy otwarte i obwiedzione mocnymi łukami brwiowymi. Usta ocienione wąsami.

 

 

 

 

Rzeźba – Święty, ołtarz boczny, rzeźba prawa górna
późny barok, I ćw. XVIII w.
Rzeźba umieszczona po prawej stronie ołtarza bocznego w górnej kondygnacji. Pełna. Polichromowana. Święty przedstawiony w pozycji stojącej, frontalnie do widza. Stopami oparty na niskiej, sześciobocznej podstawie. Ręce ugięte i wyciągnięte do przodu, w dłoniach trzyma: w lewej krzyż a w prawej pastorał.
Ubrany w pontyfikalne szaty składające się z białej alby, spod której widoczne czarne buty, komży z małym, złotym krzyżykiem na piersiach, pektorałem. Ramiona i tył pleców okryty kapą spiętą pod szyją. Szaty układają się regularnymi, wzdłużnymi fałdami a kapa rozchylona na piersiach. Ręce okryte długimi rękawami ujętymi w wąski mankiet.
Głowa o regularnym owalu, ujęta od góry infułą, spod której widoczne lokowane, długie włosy. Twarz owalna, o starczych rysach, okolona od dołu czarnym zarostem brody. Oczy otwarte i obramowane ostrymi łukami brwiowymi. Usta lekko rozchylone i ocienione wąsami.

 

 

 

 

Rzeźba – Św. Franciszek Ksawery, ołtarz boczny, rzeźba prawa dolna
późny barok, I ćw. XVIII w.
Rzeźba umieszczona po prawej stronie ołtarza bocznego w dolnej kondygnacji. Pełna. Polichromowana.
Święty pokazany w pozycji stojącej, w kontrapoście, stopami oparty na małej, kostkowej podstawie. Ręce w swobodnych gestach. Prawa uniesiona do góry, a w niej krzyż, lewa ugięta, ułożona wzdłuż ciała. Głowa przechylona w prawo.
Ubrany w liturgiczne szaty, składające się z długiej, białej alby z długimi, wąskimi rękawami oraz złoconego ornatu o wykroju barokowym. Alba opada na stopy i załamuje się na butach. Ornat po brzegach i przy wykroju szyi obszyty lamówką. Na piersiach krzyż. Z lewej strony widoczny fragment stuły. Szyja ujęta małym, postawionym kołnierzykiem o wywiniętych końcach. Głowa owalna i ujęta kępkami włosów. Z boków widoczne uszy. Twarz pociągła, z wysokim czołem, a od dołu okolona strzyżonym zarostem brody. Oczy uniesione ku górze i wpatrzone w niebo. Usta zamknięte i ocienione wąsami. Dłonie proporcjonalne a w prawej krzyż.

 

 

 

 

Rzeźba – Św. Jan Kanty, ołtarz boczny, rzeźba lewa dolna
późny barok, I ćw. XVIII w.
Rzeźba umieszczona po lewej stronie ołtarza, na dolnej kondygnacji.
Święty pokazany w pozycji stojącej, w kontrapoście, z rękoma założonymi na piersi. Głowa lekko zadarta do góry. Ubrany w kapłańskie szaty, składające się z długiej, białej alby, swobodnej komży z szerokimi, dzwonowatymi rękawami i małym, owalnym wykroju przy szyi. Spod alby widoczne skrawki czarnych butów. Na komży złocona stuła. Szaty modelowane swobodnie i z głębokimi cięciami. Komża o postrzępionych brzegach, zakończona koronką.
Głowa o regularnym owalu, ujęta z góry i z boków krótkimi, strzyżonymi włosami. Z boków widoczne lekko odstające uszy. Twarz męska, silna, o ostrych rysach, z wysokim, odkrytym czołem, a od dołu okolona czarnym, strzyżonym zarostem brody.
Oczy obramowane łukami brwiowym i i skierowane w niebo. Usta małe, zaciśnięte i ocienione zarostem wąsów. Dłonie proporcjonalne o złożonych palcach. Odwrocie opracowane schematycznie.

 

 

 

Obraz Św. Roch - ołtarz boczny, lewy
w tradycji barokowej, III ćw. XIX w.
Obraz pełni funkcję zasłony obrazu Matki Boskiej.
Na tle miejscowego pejzażu przedstawiony siedzący św. Roch z psem liżącym jego rany. Święty przedstawiony siedząc w pozycji ¾, nogi w lekkim rozchyleniu. Prawą ręką unosi suknię powyżej kolana. Lewa oparta na podróżnej lasce.
Ubrany w podróżne szaty składające się z błękitnej oraz brązowego, obszernego płaszcza. Rękawy sukni posiadają czerwone podbicie. Wokół szyi mały, owalny dekolt. Głowa nakryta kapeluszem z szerokim, wywiniętym rondem. Z boków występują długie, czarne włosy.
Twarz o regularnych rysach, szczupła i pociągła. Od dołu ujęta krótkim zarostem brody. Oczy skierowane w dół. Usta zaciśnięte i ocienione zarostem wąsów. Dłonie proporcjonalne.
Widoczny przez okno pejzaż posiada formy gotyckie. Obraz nie sygnowany.

 

 

 

 

 

 

Epitafium Jakuba Wikxyckiego
klasycyzm, 1850 r.
Epitafium umieszczone na północnej ścianie nawy. Wykonane z szarego granitu i czarnego marmuru oraz portretowe tondo brązowe.
Epitafium od góry zwieńczone formą trójkątnego portyku z akroterionami na narożach. W polu napis: D.O.M. Na marmurowej tablicy od dołu napis: JAKOB WIKXYCKI /ur. 9 lipca 1771, um. 14 lutego 1850.
W polu środkowym umieszczone eliptyczne portretowe przedstawienie zmarłego. Ujęte z profilu. Głowa o ostrych rysach, a włosy modelowane krótkimi kosmykami i drobnymi lokami. Podbródek i policzki obwisłe. Oczy otwarte i obwiedzione wyrazistymi łukami brwiowymi.

 

 

 

 

 

Organy - empora zachodnia
styl neogotyk, przełom XIX i XX wieku
Obiekt zbudowany na przełomie XIX i XX wieku, kiedy to wiele kościołów chełmińskich otrzymało nowe instrumenty organowe, wykonane między innymi przez firmę Ed. Witek i Terletzki z Elbląga i Juliusa Witte z Gdańska. Być może powstała wtedy nowa empora.
Szafa organowa trzyczęściowa (część środkowa i dwie boczne), czteroosiowa, zbudowana na wysokim cokole, z dwuosiową częścią środkową wysunięta przed lico. Każda z części zwieńczona ornamentem w postaci fryzu zbudowanego ze stylizowanych palmetek. Krawędzie wszystkich części szafy ujęte filarkami o sfazowanych krawędziach. Płaszczyzny piszczałkowe zwieńczone ostrołukowymi arkadami. Piszczałki o poziomym układzie otworów labialnych.

 

 

Empora organowa
styl barok, II połowa XVII wieku
Empora organowa wsparta na dwóch kolumnach na cokołach, z wejściem od kruchty. Na cokole, zwieńczona szeroką, profilowaną poręczą. Lico parapetu dekorowane dziewięcioma płycinami ujętymi profilowanymi ramami.
W polach płycin umieszczono malowidła przedstawiające apostołów: św. Tomasza, św. Macieja, św. Szymona, św. Bartłomieja, św. Jakuba młodszego, św Jakuba starszego, Filipa i św. Judę Tadeusza. Pomiędzy (licząc od lewej) płycinami: pierwszą a drugą, trzecią a czwartą, piątą a szóstą oraz siódmą i ósmą wąskie sześcioboczne płyciny.
Do cokołu podwieszone zostały ozdobne fartuchy o ażurowych krawędziach. Pola fartuchów wypełnione - każdy - dwoma trójkątnymi polami w układzie antytetycznym. Na emporze umieszczony neogotycki prospekt organowy.

 

 

Empora muzyczna
barok, I ćw. XVII w.
Empora muzyczna umieszczona na zachodniej ścianie prezbiterium. Konstrukcja chóru oparta na trzech podłużnych belkach o profilowanych krawędziach. Końcówki belek osadzone w murze. Przednia belka podparta dwoma słupami, kolumnami. W dole kolumna oparta na wysokich, prostopadłościanowych postumentach i zdobiona wąskimi, profilowanymi listwami. Cylindryczny trzon zakończony kostkowym kapitelem. Belka czołowa osłonięta snycerskim lambrekinem z jubilerskimi kaboszonami.
Balustrada wypałniona ośmiobocznymi płycinami, w których malowane na desce techniką olejną postaci Apostołów /od lewej/: Piotr, Bartłomiej, Jakub Mł., Jakub St., Jan, Szymon, Filip i Tadeusz Juda. Balustrada ujęta od góry i od dołu szerokim, profilowanym parapetem. Podłoga układana z szerokich, białych desek. Schodki prowadzące na chór muzyczny umieszczone we wieży.

 

Obraz Św. Piotr, empora muzyczna
późny barok, I ćw. XVIII w.
Święty przedstawiony w pozycji stojącej, w kontrapoście, z tułowiem ujętym z profilu oraz z głową zwróconą w kierunku widza. Ręce w swobodnym i wymownym geście zatrzymane w ruchu. W prawej trzyma młotek (?).
Ubrany w czerwoną suknię oraz zielonkawy płaszcz. Suknia z długimi rękawami ujęta przy nadgarstku wąskimi mankietami. Płaszcz narzucony swobodnie i otula szczelnie całe ciało. W dole spod sukni widoczne bose stopy. Głowa o regularnym owalu ujęta kędzierzawymi włosami, modelowanymi ozdobnie. Z prawej strony widoczne ucho. Twarz pociągła i od dołu okolona długą, czarną brodą. Czoło wysokie i odsłonięte. Rysy twarzy starcze, a w oczach widoczne skupienie. Usta małe, zaciśnięte i ocienione zarostem wąsów.
Dłonie szczupłe, kształtne i w zatrzymanym geście.
Tło obrazu jasnobrązowe, a w dole obrazu skąpa roślinność.

 

 

Obraz - Św. Bartłomiej
późny barok, I ćw. XVIII w.
Na tle umownego krajobrazu pokazany św. Bartłomiej w pozycji stojącej w kontrapoście, z głową ujętą w ¾, a w dłoniach otwarta księga oraz rękojeść noża.
Święty ubrany w białą suknię z długimi rękawami i małym, owalnym dekoltem. Na sukni narzucony brązowo-czarny płaszcz. Szata ujmuje lewy bark i opada drobnymi, wąskimi fałdami ku dołowi. Spod sukni widoczne bose stopy.
Głowo o regularnym owalu ujęta krótkimi, czarnymi włosami układanymi w ozdobne loki. Spod włosów widoczny fragment ucha. Twarz pociągła o ostrych rysach. Czoło wysokie i odsłonięte, a od dołu twarz okolona czarnym zarostem brody. Oczy skierowane ku dołowi. Nos długi, cienki i prosty. Usta małe i zamknięte, proporcjonalne.Wzdłuż prawego boku obrazu widoczne drzewa budujące plan przedstawienia.

 

 

 

 

 

Obraz - Św. Jakub Mł.
późny barok, I ćw. XVIII w.
Obraz z przedstawieniem św. Jakuba Mł. umieszczony w balustradzie empory muzycznej. Na jednolitym, ciemnobrązowym tle przedstawiony święty w pozycji stojącej w kontrapoście. Sylwetka ujęta w ¾. Dłonie: prawa oparta na lasce podróżnej a w lewej kapelusz.
Ubrany w długą, brązową suknię z rękawami sięgającymi łokci oraz czerwony płaszcz, draperię narzuconą po diagonalii. Draperia wywinięta dużą, obszerną fałdą i o powierzchni bogato drapowanej. Na bosych stopach rzemykowe sandały.
Głowa o regularnym owalu, ujęta kręconymi, czarnymi włosami. Z prawego boku widoczne fragmentarycznie ucho. Twarz owalna, o pełnych rysach, ujęta od dołu krótkim, strzyżonym zarostem. Oczy skierowane w dal i ujęte mocnymi łukami brwiowymi.
Nos długi, prosty. Usta małe i ocienione zarostem wąsów. Dłonie proporcjonalne, ujęte w swobodnym geście.

 

 

 

Obraz - Św. Jakub Starszy
późny barok, I ćw. XVIII w.
Obraz umieszczony w balustradzie chóru muzycznego i malowany na desce techniką olejną.
Na oliwkowo-brązowym tle przedstawiony stojący św. jakub Starszy. Święty przedstawiony w pełnej postaci, stojąc w kontrapoście, z głową skręconą, zwróconą w prawo. Głowa ujęta w 3/4tych. Prawa ręka oparta na trzonku topora a w lewej, ugiętej, trzyma otwartą księgę o czarnej oprawie.
Ubrany w turkusową suknię z długimi rękawami. Na sukni po diagonalii narzucony płaszcz, którego dolny kraj opada na ziemię. Spod sukni widoczne bose stopy.
Głowa o regularnym owalu ujęta z góry i z boków czarnymi, lokowanymi włosami. Z prawego boku widoczne spod włosów ucho, proporcjonalne i kształtne. Twarz pociagła o wysokim czole, a od dołu okalana czarnym, kędzierzawym zarostem. Rysy regularne i pełne. Oczy skierowane w dół. Usta małe, zaciśnięte i ocienione czarnym zarostem wąsów. Dłonie proporcjonalne i o długich palcach.

 

 

 

Obraz - Św. Jan
późny barok, I ćw. XVIII w.
Święty przedstawiony w pozycji stojącej, w pełnej postaci. Sylwetka ujęta w ¾. Nogi lekko rozstawione i zaznaczony nieznaczny kontrapost. W lewej ręce trzyma czarny, łaciński krzyż, w prawej trzyma zamkniętą księgę.
Ubrany w szaro-białą suknię przepasaną w pasie cingulum oraz w czerwonawą suknię z czarną opończą wokół szyi. Suknia posiada długie, wąskie rękawy, a w dole układa się wąskimi, rurkowatymi fałdami. Płaszcz wywinięty swobodnie, ujmuje ręce i biodra oraz opada długim końcem na ziemię.
Głowa o regularnym owalu i ujęta długimi, czarnymi, modelowanymi włosami. Włosy opadają na barki. Twarz o zmęczonym wyrazie i regularnych rysach. Czoło wysokie i odsłonięte. Oczy obramowane wyrazistymi łukami brwiowymi. Oczy otwarte a wzrok skierowany w dal. Twarz od dołu okolona długim, czarnym zarostem brody. Usta małe i zaciśnięte, ocienione zarostem wąsów. Ręce w swobodnym geście o szczupłych palcach. Tło oliwkowe.

 

 

 

Obraz Św. Szymon
późny barok, I ćw. XVIII w.
Na jednolitym, rozbielonym, ugrowo-brązowy tle przedstawiony św. Szymon. Święty pokazany w pełnej pozycji stojącej w kontrapoście, z rękoma złożonymi na maczudze. Prawym łokciem przyciska zamkniętą księgę. Głowa ujęta w ¾ a korpus ujęty prawie frontalnie.
Ubrany w długie, swobodne szaty, składające się białej sukni przepasanej w biodrach sznurem. Szaro-biała suknia przy szyi posiada owalny dekolt oraz długie, wywijane rękawy. Na suknię narzucony płaszcz o obszernych fałdach. Z czerwienią wierzchniej tkaniny kontrastuje błękit podbicia.
Głowa o regularnym owalu ujęta z góry i z boków czarnymi włosami, gładko czesanymi na ramiona. Z prawej strony widoczny fragment ucha. Twarz o wysokim czole pociągła i o ostrych rysach. Nos długi, cienki, ostry.Oczy otwarte i podkreślone wyrazistymi łukami brwiowymi. Usta małe, zaciśnięte i ocienione zarostem wąsów. Twarz od dołu okolona krótkim zarostem brody. Ręce ugięte, o skrzyżowanych dłoniach, spoczywających na maczudze.

 

 

 

 

Obraz - Św. Filip - empora muzyczna
późny barok, I ćw. XVIII w.
Święty przedstawiony w pełnej postaci, stojąc w kontrapoście. Tułów lekko skręcony w prawo a głowa ujęta w ¾. Ręce w swobodnym geście, prawa uniesiona i o otwartej dłoni a w lewej, ułożonej wzdłuż ciała trzyma zamkniętą księgę oraz włócznię.
Ubrany w oliwkowo-białą suknię sięgającą za kolana oraz brązowy płaszcz z błękitnym podbiciem. Suknia z długimi rękawami zakończonymi szerokimi mankietami. Płaszcz narzucony po diagonalii okrywa plecy i piersi a w dole układa się fałdami. Powierzchnia tkaniny modelowana światłocieniowo. Spod sukni widoczne bose stoby odziane w rzemykowe sandały.
Głowa o regularnym owalu, ujęta kępkami włosów. Twarz o wydłużonym owalu, zakończona spiczastym podbródkiem pokrytym siwo-czarnym zarostem brody. Czoło wysokie i poorane zmarszczkami. Rysy starcze, acz regularne. Policzki zapadnięte. Usta zaciśnięte i ocienione zarostem wąsów. Dłonie i stopy proporcjonalne.

 

 

 

Obraz Św. Tadeusz Juda
późny barok, I ćw. XVIII w.
Święty przedstawiony w pełnej pozycji, stojąc w kontrapoście. Głowa zwrócona w lewo, a tułów ujęty w ¾.tych. Lewa ręka oparta na pile, a prawą podtrzymuje skraj sukni.
Ubrany w ciemnożółtą suknię z długimi rękawami oraz opadający z prawego ramienia i wywinięty dookoła biodra zielonkawo-brązowy płaszcz. Koniec płaszcza opada na ziemię i ozdobnie drapowany. Wewnętrzna strona tkaniny brązowa. Na bosych stopach rzemykowe sandały.
Głowa o regularnym owalu i ujęta lokowanymi, czarnymi włosami. Z lewego boku widoczne fragmentarycznie ucho. Twarz owalna o wystających kościach policzkowych. Czoło wysokie i odsłonięte, a od dołu okolone czarnym, kędzierzawym zarostem brody. Oczy skierowane w lewo. Nos prosty, cieni. Usta małe, zaciśnięte i ocienione zarostem wąsów. Dłonie proporcjonalne. Prawym łokciem przyciska zamkniętą księgę.
Na ziemi drobna zieleń, budująca głębię.

 

 

 

Ławki kościelne
styl barok, I poł. XVII wieku
Ławki kościelne drewniane, o prostych siedziskach i oparciach oraz wklęsło-wypukłych bokach. Wzniesione na podeście, z prostymi klęcznikami. Górne krawędzie boków zdobione wklęsło-wypukłą, szeroką listwą.
Ławki pochodzą prawdopodobnie z czasu odnowienia wnętrza kościoła przez wojewodę chełmińskiego Jana Działyńskiego w latach 1635-1648.
Osiem drewnianych, pomalowanych na kolor zielony ławek, umieszczonych w dwóch rzędach po cztery w północnej i południowej części nawy. Ustawione na dwóch belkach, tworzących wspólną podstawę. Parapet lekko wypukły, dekorowany poziomo ułożonymi, wąskimi deskami. Ławki o prostych zapleckach, wyposażone w pulpit oraz deskę do klęczenia. Ścianki boczne prosto opracowane. W ich dolnej części wyodrębnione nogi, wyżej wklęsło-wypukłe policzki. Górne partie zwieńczone elementami o lekko falistym kształcie wystają ponad linię oparcia.

 

 

Ławy kolatorskie
wczesny barok, ok. 1630 r.
Ławy kolatorskie wykonane z drewna i opracowane snycersko. Umieszczone po prawej i lewej stronie nawy koscioła. Składa się z siedziska w formie prostej ławy, ustawionej na podłodze z desek; wysokiego, rzeźbiarsko opracowanego zaplecka i wysokiego oparcia zakończonego parapetem.
W konstrukcję ramową ławy w górnej części zaplecka trzy płyciny, zdobione snycerskimi motywami, płaskorzeźbionymi. Zaplecek od góry zwieńczony szerokim, profilowanym gzymsem wspartym na czterech konsolach.
Oparcie podzielone konstrukcyjnymi listwami na trzy pola. W polu płyciny ornament a w dole snycerki lambrekim. Od góry parapet wsparty na ornamentalnych konsolach. Krótsze boki ławy pierwotnie zamykane drzwiczkami. Druga ława dłuższa o jeden segment.

 

 

 

Płyty nagrobne
styl barok, I poł. XVII wieku
Płyta kamienna z niebiesko-szarego kamienia, z czterema śladami po mocowaniu metalowych kółek do jej podnoszenia. Pośrodku płaskorzeźbiony herb szlachecki (z labrami) o zatartym całkowicie rysunku.
Dwie szare prostokątne płyty, z których większa dekorowana umieszczoną pośrodku, na wpół zatartą płyciną w kształcie koła o polu wypełnionym motywem plastycznie pozwijanych wici akantowych. W czterech narożach płyty wyryte zdobienia w kształcie okrągłych uchwytów.
Druga, mniejsza płyta - gładka, pozbawiona wszelkich zdobień i inskrypcji.

 

 

Przykrywa wejścia do krypty
późny barok, 1797 rok
Klapa zamykająca wejście do krypty złożona jest z trzech połączonych desek, ozdobiona intarsjowaną listwą w formie bordiury oraz silnie startym rysunkiem czaszki i skrzyżowanych piszczeli pośrodku przykrywy. Poniżej prawie niewidoczna data 1797, powyżej ślad po uchwycie.

 

 

 

 

Rzeźba - Krucyfiks
późny barok, ok. 1730 r.
Na prostej belce krzyża zawieszony Chrystus. Nad głową ozdobna banderola z napisem - I.N.R.I.
Chrystus przybity do krzyża na szeroko rozpostartych rękach. Nogi skrzyżowane i przebite jednym gwoździem. Głowa skłoniona na prawy bark. Tors cały nagi i odsłonięty, lekko uniesiony na górze, z zaznaczonymi szczegółami anatomicznymi.
Biodra osłonięte fantazyjnie wywiniętym perizonium, przerzuconym przez sznur i z boków ujęte w dwa rozwiązane zwisy.
Nogi modelowane poprawnie, ugięte w kolanach. Głowa o regularnym owalu, ujęta z góry czarnymi włosami oraz okolona cierniową koroną. Włosy układane w szerokie ozdobne sploty.

 

 

 

 

 

 

Kropielnica
bez cech stylowych, XIV/XVw.
Kropielnica wykonana z gruboziarnistego granitu szarego. Umieszczona w kruchcie bocznej. Posadowiona na tynkowanym, ceglanym słupku. Kropielnica po stronie zewnętrznej posiada nieregularne brzegi. We wnętrzu wydrążona nieregularna niecka.

 

 

 

 

Dzwon - stop miedzi, odlew
gotyk, II poł. XV w. 
Dzwon odlany ze spiżu, stoi na drugiej kondygnacji wieży kościelnej. Składa się z korony, do której przymocowane uchwyty: do zawieszenia, czapy, płaszcza i wieńca odserwowego. Wysokość dzwonu prawie równa jego średnicy. Korona niezdobiona. Jedynie na czapie napis minuskułowy, ujęty wąskimi profilami. Wieniec odsercowy oddzielony od płaszcza profilem.